Visie Ringvaartpark

Een verbindend groenblauw landschap dat natuur, cultuurhistorie en recreatie samenbrengt tussen vier dorpen

De gemeente Zuidplas wil de Ringvaart van de Zuidplaspolder ontwikkelen tot een verbindend groenblauw landschappelijk element dat natuur, cultuurhistorie en recreatie samenbrengt tussen vier dorpen. De 26 kilometer lange route rondom de diepste droogmakerij van Nederland (diepste punt -6,76 m NAP) moet aantrekkelijker en voor een beleefbaarder landschap zorgen. Strootman Landschapsarchitecten en OAK consultants kregen de opdracht hiervoor een visie te ontwikkelen, waarbij OAK expertise leverde op bodem, water en ecologie.

Opdrachtgever
Periode
  • februari – juni 2025
Locatie
  • Ringvaart van de Zuidplaspolder in de gemeente Zuidplas (Zuid-Holland)
Impact
  • Verbindingen voor soorten als otter en ringslang naar nieuwe kernpopulaties.
  • Één lang lint voor insecten, amfibieën en kleine zoogdieren en zo een aantrekkelijk recreatieve beleving te fiets of te voet.
  • Het grootste laagveenmoeras van Nederland aan de teen van Ringvaartkade.

Analyse en kansen

OAK consultants voerde een thematische analyse uit van bodem, watersysteem en ecologie. Bodem en water vormen immers de basis voor duurzame natuurontwikkeling. De uitdaging lag in het verenigen van ecologische kansen met de eisen van waterbeheer, waterveiligheid en landbouwkundig gebruik. Toch toonde de analyse dat op grote schaal het gebied rijk is aan waterrijke natuur- en recreatielandschappen – zoals de Rottemeren, het Bentwoud en de oevers van de Hollandsche IJssel – die, in het belang van biodiversiteit en soorten als otter, bever, ringslang en paling, beter verbonden kunnen worden. Langs de Ringvaart werden concrete kansen voor natuurmaatregelen geïdentificeerd:

  • Natuurvriendelijke oevers voor plas-dras zones of waar het doorstroomprofiel te krap is vissenbossen, goed voor macrofauna, vissen en amfibieën.
  • Ecologisch maaibeheer op Ringvaartkade voor kruidenrijk grasland en natuurlijke struweelontwikkeling als stapstenen voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.
  • Aanplant van struwelen en bomen buiten de beschermingszone van de dijk, passend bij bodemtype en ter afscherming van storende elementen. Ook als stapsteen voor kleine zoogdieren en amfibieën.
  • Moerasveenontwikkeling van laagveen (rietveen en bosveen) door vernatting van peilgebieden bij (brakke) kwelzones in het zuidelijke restveengebied. Dit past bij het bodem- en watersysteem, met voordelen voor biodiversiteit, recreatie, luchtkwaliteit, CO2-opslag en werkzaam tegen kweldruk en bodemdaling. Tevens liggen hier kansen voor waterbuffering van gietwater voor de glastuinbouw.
  • Faunaverbindingen op grotere schaal tussen bestaande natuurgebieden, voornamelijk tussen de Ringvaart en Hollandse IJssel als ook met ’t Weegje en Rottemeren, cruciaal voor verbinden van kerngebieden voor soorten als otter en ringslang respectievelijk.

Van visie naar beleving

De ecologische kansen die OAK consultants heeft uitgewerkt zijn geïntegreerd met maatregelen voor recreatie, cultuurhistorie, verkeer en beleefbaarheid in de visie Op weg naar een Ringvaartpark voor de Zuidplaspolder. Deze visie biedt een toekomstbeeld waarin de Ringvaart een herkenbare, aaneengesloten groenblauwe route wordt die natuur, historie en recreatie verbindt – en daarmee een nieuwe betekenis geeft aan het leven in de diepste droogmakerij van Nederland.

Stel je voor: de Ringvaart als groenblauw lint dat water, natuur en mensen in een rijker waterlandschap weet te verbinden.

Gwenaël